Gwaith goleuo

 27 June 2018

Mae arbenigwyr goleuo yn hanfodol i’r theatr. Gall eu gwaith gynnwys dylunio, gweithredu rigiau goleuadau a gofalu am offer.

This article is also available in English / Mae’r erthygl hon hefyd ar gael yn Saesneg

Sut fath o swydd yw hon?

Mae amrywiaeth eang o ffactorau’n effeithio ar oleuo, gan gynnwys y sgript, gofynion y cyfarwyddwr, cynllun y set, gwisgoedd, colur, cyllideb a’r offer sydd ar gael. 

Mae’r cynllunydd goleuo’n cydweithio’n agos â’r cyfarwyddwr a’r cynllunydd set i greu’r ‘wedd’ iawn i’r cynhyrchiad, a chreu awyrgylch wahanol i bob golygfa.

Fel cynllunydd goleuo, fel arfer byddwch yn darllen y sgript ar gyfer y sioe, ac yn trafod y gofynion gyda’r cyfarwyddwr a’r cynllunydd set. Yna, byddwch yn mynychu cyfarfodydd cynhyrchu gyda’r cyfarwyddwr a phenaethiaid adrannau eraill, megis y cynllunydd set, y cynllunydd gwisgoedd a’r rheolwr llwyfan.

Bydd technegwyr goleuo’n rhaglennu a gweithredu goleuadau o fwrdd goleuadau (consol) yn ystod perfformiadau.

Y prif drydanwr (neu drydanwr y cynhyrchiad) yw’r person sy’n gyfrifol am yr holl agweddau technegol ar y cynllun. Efallai y bydd dirprwy brif drydanwr yn ei gynorthwyo. 

Bydd technegwyr goleuo’n rhaglennu a gweithredu goleuadau o fwrdd goleuadau (consol) yn ystod perfformiadau. Ar gyfer sioeau cymhleth, efallai mai gwaith rhaglennydd goleuadau fydd rhaglennu’r bwrdd goleuadau. Mae gweithredwyr ‘sbot dilyn’ yn symud ac yn newid lliw a maint sbotoleuadau drwy gydol cynhyrchiad.

Gwaith y trydanwyr yw rigio goleuadau, cynnal a chadw systemau trydanol ac ailweirio. 

Sut mae cael swydd yn y maes goleuo?

Mae dealltwriaeth o’r ffordd y mae electroneg yn gweithio yn bwysig – felly, yn yr ysgol, dylai fod gennych allu mewn pynciau gwyddonol. Gall TG, celf a dylunio, a thechnoleg fod yn ddefnyddiol hefyd.  

Os ydych eisiau deall sut mae theatr yn fwy cyffredinol yn gweithio, dylech ystyried astudio drama. Yn y coleg, efallai y bydd hi’n bosib astudio Tystysgrif BTEC Lefel 3 mewn Celfyddydau Cynhyrchu.  

I weithio fel trydanwr theatr, gallech wneud cwrs neu brentisiaeth mewn gosod gwaith trydan a symud ymlaen at waith theatr yn nes ymlaen.   

Weithiau, mae prentisiaethau canolradd ac uwch mewn theatr dechnegol: goleuo, sain a llwyfan ar gael. Byddai prentisiaeth uwch electrodechnegol hefyd yn berthnasol i rôl technegydd theatr.

Helpwch gyda chynyrchiadau yn yr ysgol/coleg a chymerwch ran mewn gwaith theatr amatur lleol.

Mae profiad o waith technegol a chefn llwyfan yn allweddol bwysig, felly ceisiwch gael cymaint ag y gallwch. Helpwch gyda chynyrchiadau yn yr ysgol/coleg a chymerwch ran mewn gwaith theatr amatur lleol.

Mae rhai cynllunwyr goleuo yn gweithio eu ffordd i fyny o fod yn dechnegwyr i wneud gwaith cynllunydd. Mae eraill wedi astudio cyrsiau sylfaen neu radd arbenigol mewn meysydd megis: 

  • goleuo cynhyrchiad
  • cynllunio goleuadau theatr  
  • dylunio a thechnoleg goleuo. 

Mae cyrsiau gradd mwy cyffredinol ar gael hefyd, sy’n cyfuno astudiaethau goleuo gyda meysydd eraill, megis rheoli sain a llwyfan. Dyma deitlau rhai cyrsiau o'r fath: Dylunio ar gyfer y Theatr, Theatr Dechnegol, Cynhyrchu ar gyfer y Theatr a Rheoli Llwyfan.  

Mae Cymdeithas Technegwyr Theatr Prydain (ABTT) yn cynnal cyrsiau arbenigol ar gyfer trydanwyr theatr.

Beth am y cyflog?

Gallech ddechrau ar £15-20,000 gan godi i £30-35,000 gyda phrofiad. Gall y rhai mewn swyddi uwch ennill £40,000+.


Also of interest


Stay updated

Sign up for our weekly careers newsletter

View our privacy policy.

Related jobs & apprenticeships

Related events & opportunities